Opgedroogde druppels in de douche worden vaak aangezien voor kalk, maar het is iets anders

Met zo’n 120 liter per dag is de Nederlander grootverbruiker van water. In het kader van Wereldwaterdag vandaag, alles over hard en zacht water en wat het doet met apparaten in huis én met je gezondheid.

 Wat is het verschil tussen hard en zacht water?
,,Hard water bevat veel calcium- en magnesium-ionen (kalk en zouten), in zacht water zijn de waarden daarvan lager’’, zegt zuiverings- en innovatietechnoloog Jantinus Bruins van waterexpert WLN. ,,Dit zijn wat gebruik betreft theoretische definities. In Nederland komt sinds 2012 door centrale ontharding nergens meer de knalharde variant uit de kraan.

Nog steeds is de zachtere soort overal in opmars. Niet omdat hard water per se moet verdwijnen, maar omdat de consument belangstelling heeft voor zacht. Veel waterbedrijven willen aan die wens voldoen en ontharden nog iets dieper, maar in Nederland is het wettelijk zo geregeld dat er altijd een beetje hardheid in het water moet zitten. Magnesium is goed voor hart en bloedvaten, calcium voor de botten.’’

Is harder water slechter voor de wasmachine, waterkoker en andere huishoudelijke apparaten?
,,Toestanden zoals in Limburg met aangetaste cv-ketels zijn allang verleden tijd. Het verschil tussen hard en zacht water in Nederland is uiterst klein. Ik weet dat er toch veel discussie over is. Over aanslag in wasmachines bijvoorbeeld. Na verloop van tijd zou het verwarmingselement door kalk­afzetting eventueel iets meer energie kunnen verbruiken, maar dat gaat om een hoeveelheid die volledig wegvalt bij die van te veel lampen laten branden. Het gaat om variaties die je niet waarneemt op je rekening.

Op een warmwaterkraan of in een waterkoker kan zich wel een laagje kalk, chemisch gezien calciumcarbonaat, afzetten. Dat gebeurt op den duur bij zowel hard als minder hard water.

 

Op een warmwaterkraan of in een waterkoker kan zich wel een laagje kalk, chemisch gezien calciumcarbonaat, afzetten. Dat gebeurt op den duur bij zowel hard als minder hard water. © Shutterstock

Wat je wel van tijd tot tijd kunt zien, als je niet regelmatig schoonmaakt: druppels op een glazen wand van de douche. Die worden geassocieerd met kalk, maar het zijn ingedroogde zouten. Op een warmwaterkraan of in een waterkoker kan zich wel een laagje kalk, chemisch gezien calciumcarbonaat, afzetten. Dat gebeurt op den duur bij zowel hard als minder hard water.’’

En wat betreft een verstopte douchekop: laat na het douchen altijd even de koude kraan openstaan. Dan stel je het moment van verstopping behoorlijk lang uit. Andere producten ga ik niet aan- of afraden, dan moet ik de exacte samenstelling kennen. Mensen denken misschien dat ze die eens in de zoveel tijd moeten gebruiken, maar als je puur naar de samenstelling van ons water kijkt, dan is dat niet zo.’’

Waarom is zacht water dan zo hip?
,,Ik weet niet in welke mate slimme marketing van leveranciers van bijvoorbeeld onthardingsapparatuur een rol speelt. Misschien is het een modeverschijnsel, net als de talloze soorten water in de supermarkt. We zijn gevoelig voor gezondheidsclaims. Kijk je bij al die flesjes op het etiket naar de mineraalsamenstelling, dan zie je dat er soms sprake is van heel zacht water, maar ook van knetterhard. Heel divers en het gaat vooral om smaakverschillen − afkomstig uit die en die bergformatie − of toevoegingen als extra zuurstof waardoor je bruiswater krijgt.

Het Nederlandse kraanwater is van topkwaliteit.

 

Het Nederlandse kraanwater is van topkwaliteit. © shutterstock

Voor je gezondheid kun je net zo goed kraanwater drinken. Het liefst 2 liter per dag. Giet dat als het even kan in een glazen fles, bepaalde zachte plastic exemplaren bevatten weekmakers die na verloop van tijd een beetje kunnen oplossen.

Daarnaast zorgen al die plastic flesjes en kunststof verpakkingen voor veel meer milieuproblematiek, maar er zijn ook verhalen die niet kloppen. Ik hoor weleens: wanneer je dezelfde fles vijf keer vult, kun je net zo goed slootwater drinken door alle bacteriën. Die stelling klopt niet. Na een paar maanden, wanneer je steeds een restje onderin laat staan en dat bijvult, kan hoogstens de smaak of geur beïnvloed worden. Van ziekteverwekkende bacteriën is echt geen sprake. Even spoelen en je hebt nergens last meer van.’’

De kwaliteit en smaak zijn overal in Nederland top, zeker ten opzichte van de landen om ons heen. Dat heeft met name te maken met het afschaffen van chloor als desinfectiemiddel. We gebruiken nu andere methodes die biologisch betrouwbaar zijn. In de jaren 70 werd in de regio Rotterdam grootschalig chloor toegevoegd en dat merkte je. Net zoals je nu in bepaalde delen van Spanje of Frankrijk nog steeds zwembadassociaties krijgt bij het opendraaien van de kraan.’’

Hoe zit het met het effect van hard en zacht water op de huid? AquaCell, fabrikant van waterontharders, is zelfs partner van het Huidfonds.
,,Wetenschappelijk bewijs ontbreekt dat zachter water beter is voor de huid. Je struikelt over de commerciële claims, maar ik heb nog nooit een dermatoloog horen zeggen dat je geen hard water moet gebruiken. Hoogstens zeggen ze dat onthard water goed is voor de huid, maar hard water kan dat ook zijn.

Vaak komen in die claims tevreden klanten aan het woord, dat hun huid zo lekker zacht is. Subjectief, maar prima. Wie ben ik om dat te ontkennen? Ik denk dat bij douchen de stofjes en parfums in zeep en gels meer allergieën kunnen aanwakkeren en impact hebben op de huid dan het water.’’